Zuster De Vries

Veel ouderen herinneren zich de bijzondere wijkverpleegster/kraamverpleegster, zuster De Vries. Om een artikel over de carrière van deze vrouw te schrijven heb je onder andere archieven nodig. Helaas is het grootste deel van het archief van Het Groene Kruis in Giessenburg en Schelluinen niet meer te vinden. In het Regionaal Archief in Gorinchem is nog een klein deel uit een latere periode aanwezig. Gelukkig is er het Regionale Krantenarchief, waarin ik veel heb gevonden. De gegevens over haar werk als wijkverpleegster haalde ik uit de Nieuwe Gorinchemsche Courant en het Nieuwsblad voor Gorinchem en Omstreken.

Bovendien hebben veel mensen zich ingespannen om mij te helpen dit stuk te schrijven.

Vissen in de Giessen
Rond 1936 aan het vissen met haar familie aan de Muisbroekseweg 35.

Pieternella Elisabeth de Vries werd in Utrecht geboren op dinsdag 6 maart 1894. Zij had een tweelingzuster, Christina. In mei 1930 komt zij naar de Alblasserwaard en gaat wonen in Hoornaar. Zij wordt dan door Het Groene Kruis tot tijdelijk wijkverpleegster benoemd.
In de krant van 13 juni 1930 wordt vermeld dat zuster De Vries dan definitief benoemd is voor de gemeenten Giesssen-Nieuwkerk, Peursum, Hoornaar en Noordeloos.
In oktober 1931 betrok zij het voorhuis van een boerderij, thans Muisbroekseweg 20.

Al snel komen er zorgen. Op 14 november 1931 wordt het volgende vermeld:

In een druk bezochte ledenvergadering in café Verheul te Giessen-Nieuwkerk heeft de afdeling van Het Groene Kruis voor de gemeenten Peursum, Giessen-Nieuwkerk en Schelluinen een voorstel van het bestuur om aan de wijkzuster ontslag te verleenen tegen 15 Febr. a.s., behandeld.
De voorzitter, de heer Van Langeraad, verklaarde dat het bestuur na velerlei pogingen geen voldoende gelden weet te verkrijgen om de wijkverpleging te behouden.
Over dit jaar heeft ze een tekort van f 450 opgeleverd, over 1932 verwacht men een veel groter tekort.
Geprotesteerd werd uit de vergadering tegen de mededeling van de voorzitter dat het bestuur in zijn geheel zou aftreden indien het zijn zin niet kreeg.

Maar er gloort hoop. Door subsidies wordt de financiële nood kleiner. Zuster De Vries kan blijven. In de vergadering van de afdeling Hoornaar wordt vermeld dat haar salaris 1600 gulden bedraagt.

Werkzaamheden
Zuster De Vries fietste vele kilometers door weer en wind. Om een idee te krijgen van haar werk volgen hier gegevens uit haar jaarverslag over 1934:
Ze werkte in Hoornaar, Noordeloos, Peursum, Schelluinen en Giessen-Nieuwkerk. Totaal aantal bezoeken 3769.
In Peursum, Schelluinen en Giessen-Nieuwkerk werden in totaal 1557 bezoeken afgelegd, waaronder 130 bij zuigelingen en 406 tbc-bezoeken.
In Hoornaar 754 bezoeken, waarbij 145 zuigelingen en 98 tbc-bezoeken.
In Noordeloos 1458 bezoeken, waarvan 425 aan zuigelingen en 113 tbc-bezoeken.
Ze hield 50 maal zitting in het consultatiebureau in Giessen-Nieuwkerk.
Er werd twaalf maal EHBO verleend en ze heeft zes ziekentransporten begeleid.

In een rapport over het jaar 1939 staat dat het aantal tbc-bezoeken in Giessen-Nieuwkerk zeer hoog was.

RAG001000177_041_L
Uit: De Gorcumer, 22 januari 1936.

Een krantenbericht uit 24 juli 1931 meldt dat zuster De Vries tijdens de vakantie van dokter Klein in zijn huis te spreken zal zijn.

Herinneringen
Er zijn nog enkele herinneringen aan zuster De Vries als wijkverpleegster. Zo droeg ze een donkerblauwe verpleegsterskap en had achterop de fiets een donkerbruin koffertje. Haar gemuilkorfde hond vergezelde haar.

Bij een van haar zuigelingenbezoeken kwam ze bij een gezin waar een kind met rood haar was geboren. Dat vond men in die tijd heel erg. Maar zuster De Vries probeerde te troosten. Ze zei: "beter rood haar op goeie grond dan zwart haar op een ezelskont."

Toen Nel Vogel 12 jaar was had ze buikvliesontsteking en tbc. De zuster kwam haar wassen en het bed verschonen. Ze nam haar hond mee naar binnen. Ze fleurde de patiënte op met veel humor. Nel heeft ook in een draaibare tent van Het Groene Kruis gelegen.

1941 zr de vries.jpg
Uit: Nieuwsblad voor Gorinchem e.o., 1 augustus 1941

Over de hond doen veel verhalen de ronde. Als kinderen van de Doetseweg uit school kwamen liepen ze langs het huis van de zuster. Daar lag de hond onder de heg. Wat waren ze bang voor het dier.

Huwelijk
Aan het werk als wijkverpleegster kwam een einde toen zuster De Vries trouwde. Bij veel instellingen kreeg een vrouw dan ontslag.

Op 11 maart 1943 trad ze in het huwelijk met Arie van der Wolf. Het huwelijk werd kerkelijk ingezegend door dominee P. Moerenhout. Gelegenheid tot feliciteren was tussen 4 en 5 uur in de zaal van H. de Baat. Een damescomité bood een huldeblijk aan. De krant meldde:
Zuster De Vries heeft deze gemeenten veel jaren met veel toewijding gediend.

Het huwelijk heeft niet lang geduurd. Arie v.d. Wolf overleed op 28 februari 1952.

MetNa haar ontslag als wijkverpleegster bij Het Groene Kruis werd ze kraamverpleegster. Zij was een vrouw die met veel zorg en deskundigheid werkte. Hoeveel baby's zij hielp ter wereld te komen is mij niet bekend, maar het zijn er veel. De kraamvrouwen van toen vertellen mooie herinneringen.

Ze legde eens bij een kraamvrouw een bosje voorjaarsbloemen op de buik. Ze ging met humor om met soms spannende momenten. Zuster De Vries leerde de vrouwen nieuwe dingen over hygiëne, sprak over het belang van gezond eten.

Ze was niet zo opruimerig, zoals iemand zei. Het belang van goede zorg stond voorop. Velen herinneren zich haar aparte stem, haar sportiviteit. Om tot rust te komen stond ze graag te hengelen. Ze zwom in de Giessen tot ver in de herfst. Moedigde anderen aan dit ook te doen, maar veel navolgers kreeg ze niet. Ook zwom zij graag in zee. Haar tweelingzus woonde in Castricum.

Gewoond
Zuster de Vries heeft op verschillende adressen gewoond. Vanaf de Muisbroekseweg verhuisde zij naar de Doetseweg, nu nr. 30. Haar volgende huis was een deel van een boerderij, nu Doetseweg 9.
De laatste jaren in Giessenburg woonde ze in Bredero's Hof.

Later verhuisde ze naar Huize Batenstein in Vianen. Daar stierf zij op 21 november 1988.

Zuster De Vries ligt begraven op de oude begraafplaats in Giessenburg.

Zuster De Vries aan het strand
Foto gemaakt tijdens een vakantie in Bakkum.

G. Slob-Vet - september 2016

Bronnen:

  • Mondelinge informatie A.N.A. Harrewijn-Slob, G.K. de Kreij-Vogel, P.M. Molenaar-Mans, A.M. Versluis-Hooikaas, P. Versteeg-Schreuders en N. Vogel.
  • R. van Dijk, Regionaal Archief Gorkum.
  • P. Schreuders, archief Geschiedkundige Vereniging Giessenburg en Schelluinen.

Bezoekadres

Dorpsstraat 10
3381 AG Giessenburg
telefoon: 0184-652872
e-mail: secretariaatgvgs@gmail.com

Openingstijden:
Op tijden dat er werkgroepen aanwezig zijn.
Woensdag en zaterdag van 13.30 tot 17.00 uur.
Op afspraak

Rabobank Clubkas Campagne

Van de Rabobank Clubkas Campagne ontvingen wij een mooie cheque van € 292,88 voor onze vereniging. Dank aan iedereen die op ons gestemd heeft! [april 2017]